علت لق شدن سنگ کف چیست؟
نصف شب که خونه ساکته، تقتق یه سنگ زیر پا حسابی میره رو اعصاب. علت لق شدن سنگ کف تقریباً همیشه به یه جا میرسه: زیر سنگ یه فضای خالی مونده یا ملات دیگه به سنگ نچسبیده. خود سنگ معمولاً سالمه و ایراد از لایهی زیرشه.
مهم اینه که بفهمی این جای خالی از کجا اومده. چسب زدن بدون پیدا کردن علت، مشکل رو فقط چند ماه عقب میندازه و بعد همون سنگ یا سنگ بغلیش دوباره صدا میده.
سنگ کف لق را چطور تشخیص بدهیم؟
سنگ لق رو معمولاً با پا حس میکنی؛ زیر وزنت یه ذره پایین میره یا یه گوشهش تق صدا میده. ولی همهی سنگهای مشکلدار تکون نمیخورن.
یه سکه یا دستهی چوبی چکش بردار و آروم روی سنگها ضربه بزن. سنگی که کامل روی ملات نشسته صدای خفه و پُر میده. جایی که زیرش خالیه، صدا توخالی و به قول نصابها «پوک» میشه. از سنگهای سالم وسط اتاق شروع کن تا گوشت صدای درست رو یاد بگیره، بعد برو سراغ جاهای مشکوک و محدودهی صدای پوک رو با چسب کاغذی علامت بزن. خیلی وقتها معلوم میشه ماجرا از یه سنگ شروع شده و به سه چهار تا سنگ اطراف هم رسیده. بند ترکخورده یا ریخته، لبهای که از سنگ کناری بالاتر اومده و بندی که بعد از شستن کف تا مدتها خیس میمونه هم نشونههای خوبیان.
سه حالت شبیه هم هست که بهتره از هم جداشون کنی. سنگ لق زیر پا تکون میخوره. سنگ پوک تکون نمیخوره ولی صداش توخالیه؛ چسبیدنش کم شده و احتمالاً بهزودی لق میشه. سنگ باد کرده هم از سطح بقیه بالا زده. درمون این سه تا یکی نیست.
دلایل لق شدن سنگ کف
دلایل لق شدن سنگ کف معمولاً تنها نمیان. یه اشکال کوچیک موقع نصب کنار رطوبت یا رفتوآمد زیاد قرار میگیره و یکی دو سال بعد خودش رو نشون میده.
خشک بودن یا کیفیت پایین ملات
ملات باید اونقدر آب داشته باشه که زیر سنگ پخش بشه و به پشتش بچسبه. بعضی نصابها ملات رو خیلی خشک درست میکنن، یا یه تغار ملات رو ساعتها نگه میدارن تا کمکم خودش رو بگیره. ماسهی پرخاک و سیمان کلوخشده هم همین بلا رو سر ملات میاره. سنگ روز اول محکم به نظر میاد، ولی پیوندش ضعیفه و زود میشکنه.
ضخامت کم یا پخش نشدن کامل ملات زیر سنگ
بعضیها برای سرعت یا صرفهجویی، چند کپه ملات زیر سنگ میذارن و سنگ رو روش فشار میدن. سنگ روی همون چند نقطه میشینه و بینشون خالی میمونه. هر قدمی که روی قسمت خالی گذاشته بشه سنگ رو یه ذره خم میکنه و نقطههای اتکا کمکم خرد میشن. سنگهای بزرگ، مثل اسلبهای کف پذیرایی، بیشتر گرفتار این مشکل میشن. روی کف ناصاف هم ملات یه جا خیلی نازک درمیاد و همون قسمت زودتر جدا میشه.
زیرسازی ناتراز، سست یا آلوده
خوب بودن ملات روی خاک کوبیدهنشده یا کفی پر از گچ و خاکاره و تیکهنایلون کمکی نمیکنه. خاک سست بعداً نشست میکنه و ملات و سنگ رو با خودش پایین میکشه. کف بتنی خشک و خاکی هم که قبل از کار تمیز و مرطوب نشده، آب ملات رو سریع میمکه و ملات فرصت نمیکنه درست بگیره.
کافی نبودن دوغاب پشت سنگ
توی نصب سنتی سنگ کف، دوغاب سیمان حفرههای ریز بین سنگ و ملات رو پر میکنه تا سنگ کامل بچسبه. دوغاب کم یا خیلی آبکی این حفرهها رو باز میذاره. اولین علامتش معمولاً صدای پوکه که چند ماه بعد از نصب شنیده میشه، حتی وقتی سنگ هنوز تکون نمیخوره.
استفاده از ملات یا چسب نامتناسب با نوع سنگ
همهی سنگها با ملات ماسهسیمان یهجور کنار نمیان. گرانیت و سنگ چینی متراکمان و سنگهای پشترزینی سطح صافی دارن که سیمان بهش گیر نمیکنه. نصابی که همه رو با یه ملات کار میکنه، روی این دسته زودتر به مشکل میخوره. جزئیاتش توی بخش نوع سنگ اومده.
بندکشی نامناسب یا ترک خوردن بندها
بند، راه آب و خاک رو به زیر سنگ میبنده. بندی که خالی مونده، گود کشیده شده یا ترک خورده، آب شستوشو رو مستقیم میفرسته پایین. شنی که لای بند گیر کنه هم با هر قدم لبهی سنگها رو به هم فشار میده. خیلی از لقیهایی که از یه گوشه شروع میشن و آرومآروم پخش میشن، آخرش به یه بند خراب میرسن.
نداشتن درز انبساط کنار دیوار و در سطحهای بزرگ
سنگ و ملات با گرم و سرد شدن یه کم بزرگ و کوچیک میشن. سنگی که تا ته به دیوار چسبیده جایی برای این جابهجایی نداره و فشارش به پیوند سنگ و ملات میرسه. نصاب باتجربه کنار دیوار یه فاصلهی کم میذاره که زیر قرنیز پنهان میشه. توی سالن بزرگ، حیاط و پارکینگ هم هر چند متر یه درز انعطافپذیر اجرا میکنه.
نفوذ رطوبت و آب به زیر سنگ
آبی که مدام زیر سنگ بمونه، ملات رو سست میکنه. این آب ممکنه از بند خراب بیاد، از شستن کف با شلنگ، یا از یه اتصال لوله که آروم نم پس میده و کسی ازش خبر نداره. کف سرویس، آشپزخونه، بالکن و دور کفشویها به همین خاطر زودتر از بقیهی خونه لق میشن.
تغییرات دما و تابش مستقیم آفتاب
سنگی که ظهر تابستون زیر آفتاب داغ میشه و شب خنک، هر روز یه دور انبساط و انقباض رو پشت سر میذاره. سنگ، ملات و بتن زیرش دقیقاً به یه اندازه منبسط نمیشن و همین اختلاف، سال به سال پیوندشون رو ضعیفتر میکنه. سنگ تیره بیشتر داغ میشه. کفی که گرمایش از کف داره هم همین وضع رو داره، فقط گرما از پایین میاد.
یخزدگی و نصب در هوای سرد
توی حیاط و پارکینگ روباز شهرهای سرد، آبی که به زیر سنگ یا لای بند رسیده شب یخ میزنه. یخ جای بیشتری از آب میگیره و از داخل به ملات فشار میاره. چند زمستون که بگذره، ملات پودر میشه.
ملاتی که قبل از گرفتن یخ بزنه هم به مقاومت کامل نمیرسه. برای همین نصابها زمستون یا کار نمیکنن یا به ملات افزودنی ضدیخ میزنن. تو مقاله بهترین زمان سنگکاری ساختمان در این باره جدا نوشتیم.
راه رفتن روی سنگ تازه نصبشده
ملات چند ساعت بعد از نصب ظاهراً سفت میشه، ولی تا به مقاومت لازم برسه وقت بیشتری میخواد. کارگری که فردای نصب با فرغون از روی کف رد میشه، یا صاحبخونهای که عجله داره وسایل رو بچینه، پیوند تازه رو توی همین فاصله میشکنه. آسیبش معمولاً چند هفته بعد با صدای پوک خودش رو نشون میده. زمان دقیق به نوع ملات یا چسب و دمای هوا بستگی داره؛ از نصاب بپرس یا روی بستهی چسب بخون.
تردد زیاد، بار سنگین و ضربه
کف مغازه، راهروی ساختمون شلوغ و مسیر ماشین توی حیاط خیلی بیشتر از کف اتاق خواب زیر فشارن. چرخ ماشین وزن زیادی رو روی یه سطح کوچیک میندازه و سنگ کمضخامت زیرش زودتر جدا میشه یا ترک میخوره. توی خونه هم کشیدن یخچال و کمد روی زمین لبهی سنگ رو جدا میکنه. جنس و ضخامت سنگ برای مسیر ماشین رو توی راهنمای سنگ کف پارکینگ گفتیم.
نشست ساختمان یا ترک بتن زیرین
گاهی سنگ و نصاب تقصیری ندارن. ساختمون نو چند سال اول یه کم نشست میکنه و کف بتنی ممکنه ترک برداره. سنگ روی همین بتن نشسته و مسیر ترک رو دنبال میکنه. علامتش اینه که سنگهای لق یا ترکخورده روی یه خط، پشت سر هم ردیف شدن.
کمتجربگی نصاب
ملات خشک، کپهای کار کردن، دوغاب کم، چسبوندن سنگ به دیوار و بندکشی سرسری؛ بیشتر علتهایی که گفتیم آخرش به دست نصاب برمیگردن. قبل از سپردن کار، یکی دو تا از کارهای قبلیش رو از نزدیک ببین.
نوع سنگ در لق شدن چه نقشی دارد؟
بخش زیادی از رفتار سنگ با ملات به منافذش برمیگرده. سنگ تراورتن و خیلی از مرمریتها منافذ بیشتری دارن. دوغاب توی این منافذ نفوذ میکنه و سنگ رو خوب میگیره، ولی همین منافذ آب رو هم راحتتر راه میدن و توی فضای باز و سرد دردسرساز میشن.
گرانیت و سنگ چینی متراکمان و آب کمی جذب میکنن؛ برای کف پرتردد عالیان، ولی ملات ماسهسیمان به پشت صافشون خوب قفل نمیشه. بعضی نصابها پشت این سنگها رو زبر میکنن یا سراغ چسب مخصوص سنگ میرن. موقع مقایسهی قیمت سنگ گرانیت یا انتخاب سنگ چینی برای کف، روش نصب رو هم از همون اول با نصاب هماهنگ کن.
اسلبها و سنگهای رگهداری که برای استحکام پشتشون توری و رزین زدن، داستان جدایی دارن. سیمان به رزین نمیچسبه، پس از فروشنده بپرس پشت سنگ چی خورده و چه چسبی براش مناسبه.
علت بالا آمدن سنگ و موزاییک کف
توی لقی، زیر سنگ خالی شده. توی بالا آمدن، سنگها از بغل به هم فشار آوردن و چون جای دیگهای نداشتن، به سمت بالا زدن. معمولاً دو ردیف روی یه خط مثل شیروونی از زمین جدا میشن، گاهی هم یهو با صدای «ترق»، بیشتر توی روزهای گرم یا وقتی تازه گرمایش از کف روشن شده.
مقصر اصلی تقریباً همیشه نبود فاصلهی انبساط کنار دیوار و توی سطحهای بزرگه و آفتاب و یخزدگی هم کمکش میکنن. موزاییک حیاط و پارکینگ به همین دلیل زیاد بالا میاد: سطح بزرگ، آفتاب مستقیم و اجرای بدون درز.
چسبوندن دوبارهی سنگ باد کرده سر جای قبلیش فایده نداره، چون فشار هنوز همونجاست. ردیف بالا زده باید برداشته بشه، فاصلهی لازم ایجاد بشه و بعد دوباره نصب بشه.
لق گیری سنگ کف؛ کدام روش برای کدام وضعیت؟
انتخاب روش لق گیری سنگ کف به سه چیز بستگی داره: چند تا سنگ درگیرن، سنگ سالمه یا ترک خورده، و علت لقی برطرف شده یا هنوز سر جاشه. تا وقتی لوله نشتی داره یا بند خراب آب رو میفرسته زیر کار، هیچ تعمیری دووم نمیاره.
لق گیری با تزریق، بدون کندن سنگ
این روش مال وقتیه که فضای خالی کوچیکه و سنگ هنوز سالم و همسطح بقیهست. نصاب بندِ دور سنگ رو خالی میکنه و گاهی چند سوراخ ریز هم توی بند میزنه. بعد با سرنگ یا پمپ، دوغاب رقیق یا چسب تزریقی رو زیر سنگ میفرسته تا از سوراخ کناری بیرون بزنه؛ یعنی زیر سنگ پر شده. اضافهی چسب همون لحظه پاک میشه، یه وزنهی صاف روی سنگ میذارن و تا ماده خودش رو نگرفته کسی روش راه نمیره. آخر کار هم بندکشی.
مشکل اینجاست که زیر سنگ دیده نمیشه. جای خالی بزرگ یا ملات پودرشده با تزریق نیمهکاره پر میشه و سنگی که پایینتر از بقیه نشسته هم بالا نمیاد.
برداشتن سنگ و نصب دوباره
وقتی چند سنگ کنار هم لق شدن، سنگ ترک خورده، اختلاف سطح داره یا ملات زیرش پودر شده، راه مطمئنتر برداشتن سنگه. دور سنگ با کاتر یا فرز و صفحهی الماسه بریده میشه تا لبهی سنگهای بغلی نپره. سنگ با احتیاط بلند میشه، ملات قدیمی از پشتش و از کف تمیز میشه و اگه مشکل از زیرسازی یا رطوبت بوده، همینجا درست میشه. بعد سنگ با ملات کامل یا چسب مناسب جنسش سر جاش میشینه، تراز میشه و بعد از گرفتن ملات بندکشی میشه.
ابزارش زیاد نیست: کاتر یا فرز، کاردک و قلم، سرنگ تزریق، دوغاب یا چسب، تراز و اسفنج. ولی سنگ طبیعی موقع درآوردن راحت لبپر میشه و روی سنگ گرون، دست نصاب باتجربه فرق زیادی میکنه.
چه زمانی لق شدن سنگ کف نشانهی مشکل جدیتر است؟
یه سنگ لق وسط هال معمولاً جای نگرانی نداره. ولی محدودهای که ماه به ماه بزرگتر میشه یعنی علت هنوز داره کار میکنه. سنگ لق با بند همیشهخیس توی سرویس یا آشپزخونه، یا لکهی نم روی سقف طبقهی پایین، معمولاً پای یه نشتی لوله رو وسط میاره. اینجا اول لولهکش باید بیاد، بعد سنگکار.
سنگهایی که روی یه خط لق شدن یا ترک خوردن، اون هم همزمان با ترک تازه روی دیوار یا دری که گیر میکنه، از حرکت سازه خبر میدن. این رو باید یه مهندس ببینه.
روی کفی که لولهی آب یا گرمایش از کف زیرش رد شده هم قبل از هر سوراخکاری برای تزریق، مسیر لولهها باید معلوم باشه. یه متهی اشتباه، تعمیر یه سنگ رو به کندن کل کف تبدیل میکنه.
چطور از لق شدن سنگ کف جلوگیری کنیم؟
بیشتر پیشگیری مال روز نصبه. زیرکار تمیز و کوبیده، ملات تازه که زیر کل سنگ پخش بشه، چسب مناسب برای گرانیت و چینی و سنگهای رزینخورده، فاصلهی کنار دیوار و چند روز رفتوآمد نکردن روی کف؛ همینها جلوی بیشتر علتهایی که گفتیم رو میگیرن.
قبل از تسویهی آخر با نصاب، یه دور با همون سکه روی کف ضربه بزن. پیدا کردن صدای پوک همون روز خیلی ارزونتر از تعمیر یک سال بعده. بعدش هم بند ترکخورده رو زود ترمیم کن و کف رو با شلنگ نشور. برای فضای باز، سنگی بگیر که با آفتاب و یخبندان کنار بیاد؛ راهنمای سنگ کف حیاط کمکت میکنه.
جمعبندی
یه سنگ لق زیر پات داری؟ اول دورش رو چک کن تا بفهمی چند تا سنگ درگیرن، بعد ببین اطرافش ردی از نم، ترک یا بند خراب هست یا نه. یکی دو سنگ سالم با تزریق درست میشن و کار زیادی ندارن. کفی که خیسه، ترک خورده یا باد کرده، برداشتن سنگ و اصلاح زیرکار رو لازم داره و اونجا سپردن کار به نصاب باتجربه به صرفهتره.اگر هم دنبال مشاوره در مورد خرید سنگ ساختمانی هستی کارشناسای ما تو قیمت آماده پاسخگویی به سوالاتت هستن.
