محاسبه متراژ سنگ نما، کف و پله

اگه قصد خرید سنگ برای نما، کف یا پله رو داری، احتمالا اولین سوالی که به ذهنت می‌رسه اینه که دقیقا چند متر سنگ لازم دارم؟ محاسبه متراژ سنگ نما یا کف و پله به‌صورت تخمینی یا نادرست می‌تونه باعث کمبود سنگ وسط کار بشه یا هزینه اضافی رو دستت بزاره. به همین خاطر دونستن روش درست محاسبه متراژ سنگ قبل از خرید، یه قدم خیلی مهمه. اگه تو هم می‌خوای روش درست محاسبه متراژ سنگ رو یاد بگیری، تا آخر این مطلب همراهمون باش.

چرا محاسبه دقیق متراژ سنگ قبل از خرید مهم است؟

شاید محاسبه متراژ سنگ نما و بخش‌های دیگه ساختمون تو نگاه اول یه ارزیابی عددی ساده به نظر برسه؛ اما در واقع یه اقدام هوشمندانه برای مدیریت منابع انسانی، مالی و جلوگیری از اتلاف منابع به حساب میاد. کلا محاسبه متراژ سنگ به دلایل زیر مهمه:

• جلوگیری از کم خریدن یا خرید مازاد: سنگ ساختمونی از اون مصالح گرون قیمتیه که خرید بیش از اندازش فقط هدر دادن بودجه‌س. از طرفی وقتی سنگ رو بیش‌تر از نیاز بخری، باید به فکر انبار کردنش هم باشی. اگه هم سنگ رو کم‌تر از مقدار مورد نیاز بخری، ممکنه دیگه نتونی همون سنگ رو پیدا کنی و در صورت پیدا کردن هم باید کلی هزینه برای حمل‌ونقلش بدی.
• کنترل بودجه: وقتی از قبل بدونی دقیقا به چقدر مصالح نیاز داری، دیگه ممکن نیس وسط پروژه با مشکل کسری بودجه مواجه بشی.
• برنامه‌ریزی برای مرحله‌های حمل و نصب: وقتی از حجم دقیق مصالح مورد نیاز اطلاع داشته باشی، راحت‌تر می‌تونی برای انتخاب وسیله برای حمل‌ونقلش یا مدت زمان مورد نیاز برای نصبش برنامه‌ریزی کنی.

فرمول محاسبه متراژ سنگ ساختمان به زبان ساده

برای اینکه متراژ مورد نیاز سنگ برای نما یا بخش‌های دیگه ساختمون رو به دست بیاری، می‌تونی طبق یه فرمول ساده پیش بری که از 2 بخش تشکیل می‌شه:

مرحله اول: اندازه‌گیری دقیق سطح مورد نظر

برای محاسبه متراژ سنگ کافیه طول و عرض هر بخشی رو که قراره سنگ بخوره، به‌طور دقیق اندازه بگیری. مثلا نحوه محاسبه متر مربع سنگ نما اینجوریه که باید طول و عرض هر دیوار رو با هم ضرب کنی تا مقدار نهایی به دست بیاد؛ اما برای پله باید طول و ارتفاع هر پله رو در هم ضرب کنی. در آخر وقتی متراژ همه بخش‌ها رو با هم جمع می‌کنی، کل متراژ اون بخش رو به دست میاری؛ اما این عدد نهایی نیس.

حالا باید اندازه جاهایی که قرار نیس سنگ بخورن، مثل پنجره‌ها رو محاسبه کنی. بعد این عدد به دست اومده رو از کل متراژ کم کنی تا مقدار نهایی به دست بیاد.

فرمول محاسبه متراژ سنگ: متراژ تمام بخش‌ها (طول × عرض) - مساحت بخش‌هایی که قرار نیس سنگ بشن

مرحله دوم: در نظر گرفتن بندکشی، ابزارها و شکست‌ها

عددی که تو مرحله قبل به دست آوردی، مقدار نهایی سنگ نیس؛ چون هنوز باید عواملی مثل بندکشی‌ها، ابزارها و شکست‌ها رو در نظر بگیری. برای این کار کافیه 5 الی 10 درصد به عدد به دست اومده تو مرحله قبل اضافه کنی.

چه ابزارهایی برای محاسبه متراژ سنگ نما و کف استفاده می‌شود؟

یکی از چیزهایی که زمان محاسبه متراژ سنگ نما و کف خیلی مهمه، ابزار مورد نیاز برای اندازه‌گیریه. ابزارهای مختلفی از ساده تا حرفه‌ای وجود دارن که برای این کار مناسبن؛ اما بسته به حجم پروژه و دقت لازم می‌تونی اون‌ها رو انتخاب کنی. ابزارهایی که بهشون نیاز داری شامل موارد زیر می‌شن:

• متر نواری: دردسترس‌ترین و ساده‌ترین ابزار برای اندازه‌گیری، متر نواری ساده‌س که برای پروژه‌های کوچک، کف واحدها و پله‌ها مناسبه.
• متر لیزری: یه ابزار دیگه برای اندازه‌گیری، متر لیزریه که نسبت به متر نواری دقت بیش‌تری داره و برای نماهای مرتفع و فضاهای بزرگ مناسبه.
• نقشه: تو پروژه‌های در حال طراحی یا کلا برآورد اولیه هر پروژه‌ای می‌شه از نقشه‌های معماری (پلان، نما و مقطع) برای محاسبه متراژ سنگ نما استفاده کرد.
• نرم‌افزارها: برای محاسبه متراژ سنگ نما یا کف و پله و طراحی به‌صورت دیجیتالی می‌شه از نرم‌افزارهای مختلفی مثل اتوکد و گوگل اسکچاپ استفاده کرد.

ابعاد و سایزبندی سنگ نما و تاثیر آن در محاسبه متراژ

یکی از عواملی که تو محاسبه متراژ سنگ نما خیلی تاثیر می‌زاره، ابعاد و سایزبندی سنگه. برخلاف تصور خیلیا، نحوه محاسبه متراژ نمای ساختمان فقط تحت‌تاثیر مساحت سطح نیس، بلکه سایزبندی و ابعاد سنگ نما هم مهمه. مثلا:

• هر چی ابعاد سنگ کوچیک‌تر باشه: تعداد قطعات، بندکشی و پرتی سنگ بیش‌تر می‌شه.
• هر چی ابعاد سنگ بزرگ‌تر باشه: بندکشی کم‌تری نیاز داره و سرعت اجرا بالاتره؛ اما تو نماهایی که شکست و کنج بیش‌تری دارن، پرتی بیش‌تری ایجاد می‌شه.

به‌طور کلی سنگ‌های نما تو برش‌های مختلفی مثل پله، پلاک، فرشی، تایل و سنگ اسلب وجود دارن. معمولا سنگ‌های نما تو ایران تو ابعاد چهل طولی یا همون پلاک با عرض 40 سانتی‌متر عرضه می‌شن.

سنگ‌های نما تنوع زیادی دارن؛ از سنگ نما مرمر گرفته تا سنگ‌های گرانیت و تراورتن. با توجه به سایزبندی متفاوتی که این سنگ‌ها دارن، نمی‌شه در موردشون اظهار نظر قطعی کرد.

تفاوت محاسبه متراژ سنگ در نماهای رومی و مدرن

محاسبه متراژ سنگ نما برای نماهای مدرن و ساده خیلی راحته؛ اما باید هنوز هم ضریب 5 تا 10 درصد رو برای ضایعات و پرتی‌ها اضافه کرد. اگه تو هم دنبال نمای مدرن برای ساختمونت هستی، سنگ بازالت هم گزینه بادوامیه و هم مقرون‌به‌صرفه.

در مقابل، تو نماهای رومی و کلاسیک به‌خاطر جزئیات بیش‌تر مثل ستون‌ها و طاق‌ها، باید متراژ سنگ رو بالاتر و ضریب پرتی رو بیش‌تر در نظر گرفت. اگه تو هم دنبال اجرای نمای رومی و کلاسیک هستی، می‌تونی مدل‌های مختلف سنگ تراورتن رو تو سایت سنگ فروشی قیمت ببینی و با هزینه‌ای مناسب‌تر از همه جا بخری.

آموزش محاسبه متراژ سنگ کف ساختمان

اگه تو هم می‌خوای تو کف ساختمون از سنگ استفاده کنی، محاسبه متراژ یکی از مرحله‌های مهمیه که باید انجامش بدی. البته نحوه محاسبه متراژ کف داخل واحد و کف مشاعات هر طبقه فرق می‌کنه که تو قسمت پایین راجب هر کدوم توضیح دادیم.

نحوه محاسبه متراژ سنگ کف داخل واحد

برخلاف دیوار و نما، تو محاسبه متراژ سنگ کف داخل واحد با ارتفاع کاری نداریم و فقط باید طول و عرض هر قسمت رو اندازه بگیریم. در نهایت طول و عرض هر قسمت از کف واحد رو در هم ضرب کن و با جمع همه متراژها، کل متراژ رو به دست بیار. البته اگه یه بخش‌هایی ناقصی داره یا شکلش صاف نیس، حتما اون بخش‌ها رو هم از متراژ کل کم کن. از طرف دیگه یه چیزی حدود 5 تا 7 درصد اضافه‌تر هم برای پرتی و برش‌ها و ستون‌ها در نظر بگیر.

محاسبه متراژ سنگ کف مشاعات هر طبقه

نحوه محاسبه متراژ کف مشاعات مثل راهرو‌ها تو کلیات شبیه روش قبلیه؛ اما چون جزئیات و شکست بیش‌تری داره، باید ضریب رو 7 تا 10 درصد در نظر بگیری.

روش محاسبه متراژ سنگ پله و پاگرد

پله و پاگرد از اون بخش‌هایی هستن که معمولا موقع محاسبه متراژشون، بیش‌ترین اشتباهات رخ می‌ده؛ چون پله فقط کف نیس و بخش‌های مختلفی داره که باید هر کدوم جداگونه حساب شن. سنگ پله معمولا شامل ارتفاع پله، کف پله و پاگرد می‌شه. برای محاسبه متراژ سنگ پله باید مطابق فرمول‌های زیر پیش بری:

• محاسبه متراژ پله: ارتفاع پله × کف پله
• محاسبه متراژ پاگرد: طول پاگرد × عرض پاگرد

حالا با جمع کردن اعداد به دست اومده می‌تونی کل مقدار رو محاسبه کنی. البته فراموش نکن که اضافه کردن 7 تا 10 درصد هم به‌عنوان پرتی، شکست‌ها، برش‌ها و… لازمه.

محاسبه متراژ سنگ دیوار (داخلی و مشاعات)

برخلاف کف، تو محاسبه متراژ سنگ دیوار باید ارتفاع رو در نظر بگیری. البته همیشه قرار نیس کل ارتفاع دیوار سنگ بشه و باید به این موضوع توجه کنی که ارتفاع اجرایی سنگ روی دیوار مهم‌تره.

وقتی طبق فرمول متراژ دیوار = طول دیوار × ارتفاع اجرای سنگ، متراژ خام رو به دست آوردی، باید بازشوها مثل درب‌ها، پنجره‌ها و قاب آسانسور رو ازش کم کنی. بعد هم با اضافه کردن 5 تا 10 درصد، کل مقدار سنگ مورد نیاز رو به دست بیاری. 

این موضوع درباره همه دیوارها صدق می‌کنه. فقط حواست باشه تو دیوار راهرو و مشاعات باید با توجه به جزئیات و شکست‌ها، درصد بیش‌تری رو اضافه کنی.

محاسبه متراژ سنگ نمای ساختمان (اصلی، جانبی، پشت‌بام)

تو اندازه‌گیری‌های متراژ ساختمون، محاسبه متراژ سنگ نما یکی از حساس‌ترین کاراس؛ چون هم ممکنه پرتی بیش‌تری وجود داشته باشه و هم حجم سنگ بیش‌تری مصرف بشه. تو محاسبه نما یادت باشه باید نمای اصلی، نمای جانبی و پشت بوم رو جدا حساب و با هم جمع کنی تا متراژ کل به دست بیاد. ما تو یه مطلب دیگه راجب اصول سنگ کاری نمای ساختمان کامل توضیح دادیم.

برای این کار کافیه طول و عرض هر بخش رو اندازه بگیری و با ضرب آن‌ها در هم، متراژ هر بخش رو به دست بیاری. در آخر بخش‌هایی رو که قرار نیس سنگ بشن ازش کم کن و حدود 5 تا 10 درصد به‌عنوان پرتی سنگ بهش اضافه کن. اینجوری متراژ مورد نیاز سنگ برای نما رو محاسبه می‌کنی. برای کاهش هزینه‌ها می‌تونی ارزان ترین سنگ های نما رو انتخاب کنی.

محاسبه درصد پرتی سنگ؛ چقدر اضافه بخریم؟

تو محاسبه متراژ سنگ نما یا بخش‌های دیگه ساختمون، عددی که به دست میاد، متراژ خامه. موقع اجرا، بخشی از سنگ‌ها به‌خاطر برش، شکست، ابزارخوردگی و تطبیق با فضا استفاده نمی‌شن که به این مقدار می‌گن پرت سنگ. به همین خاطر برای اینکه با کمبود سنگ موقع اجرا مواجه نشی، باید یه مقدار سنگ اضافه بخری. به‌طور کلی درصد پرتی سنگ حدود 5 تا 10 درصده؛ اما تو بخش‌هایی که جزئیات بیش‌ترن یا طراحی شلوغ‌تره، باید مقدار این درصد رو افزایش بدی و حتی تا 15 درصد برسونی.

مثال واقعی از محاسبه متراژ سنگ در یک پروژه ساختمانی

حالا که با روش محاسبه متراژ سنگ تو بخش‌های مختلف ساختمون آشنا شدی، بیا این موضوع رو تو یه مثال واقعی هم بررسی کنیم. تصور کن ما یه ساختمون با مشخصات زیر داریم:

• واحد آپارتمان: پذیرایی 5×4 متر، اتاق خواب 4×3 متر، آشپزخانه 3×2.5 متر
• مشاعات طبقه: راهرو 10×1.5 متر، پاگرد جلوی آسانسور 3×2 متر
• پله و پاگرد: هر پله عرض یک متر و ارتفاع 0.15 متر، 20 پله، پاگرد 2×1.5 متر
• نمای ساختمان: نمای اصلی 10×3 متر، نمای جانبی 8×3 متر، پشت‌بام 5×1 متر
• دیوارهای داخلی و مشاعات: سرویس 3×1.5 متر، راهرو و لابی 6×2.5 متر

حالا با توجه به چیزایی که تا اینجا گفتیم، می‌تونیم متراژ هر بخش رو به دست بیاریم:

• محاسبه سنگ کف واحد با 5 درصد پرتی: 41.5 مترمربع
• محاسبه سنگ کف مشاعات با 7 درصد پرتی: 22.5 مترمربع
• محاسبه سنگ پله و پاگرد با 10 درصد پرتی: 6.6 مترمربع
• محاسبه سنگ نمای ساختمون (نمای ساده) با 7 درصد پرتی: 63.1 مترمربع
• محاسبه سنگ دیوارها با 7 درصد پرتی: 20.9 مترمربع

جمع‌بندی نهایی؛ چطور متراژ سنگ را بدون اشتباه محاسبه کنیم؟

محاسبه متراژ سنگ نما یا بخش‌های دیگه ساختمون شاید تو نگاه اول ساده به نظر برسن؛ اما وقتی وارد جزئیات می‌شی، می‌بینی هر بخش روش خاص خودش رو داره. اگه شرایط خاص محاسبه متراژ کف، دیوار، پله، پاگرد و… رو بلد نباشی، احتمال خطا خیلی بالا می‌ره. 

تو این مقاله یاد گرفتیم که برای محاسبه سنگ مورد نیاز باید متراژ خام رو به دست بیاریم، متراژ بخش‌هایی که قرار نیس سنگ بشن رو ازش کم کنیم و درصد پرتی سنگ رو اضافه کنیم. اینجوری با خیال راحت می‌تونی برای سنگ‌کاری ساختمون اقدام کنی. یادت نره که با محاسبه متراژ دقیق هم هزینه‌هات کم‌تره، هم نصب سنگ‌ها راحت‌تر می‌شه و هم انتخابت دقیق‌تره.